ABD, Çin’e yönelik çip ihracatını yasakladığında bunun ülkeyi teknolojik açıdan felce uğratacağını düşünüyordu. Fakat tam tersi oldu.
Çin’de her öğrenci Afyon Savaşları’nı öğrenerek büyür. Batı’ya bağımlı olamayacakları fikri, tarih eğitimlerinin temel unsurlarından biridir. Bu nedenle ABD, “Bu teknolojiye sahip olamazsınız” dediğinde, Çinlileri söz konusu teknolojinin yerini kendi imkânlarıyla doldurmaya teşvik etmiş oluyor.
Yasaklar Çinli mühendisleri daha küçük üretim süreçleriyle çip geliştirmenin ve çok yüksek işlem gücünü küçük donanım paketlerine sığdırmanın yeni yollarını bulmaya zorladı. DeepSeek V4 bugün, en gelişmiş Amerikan modellerinin performansının %80 ila 90’ına, maliyetin yalnızca %10’uyla ulaşabiliyor.
Amerikalılar ham işlem gücüne dayanırken Çinliler zekâya ve verimliliğe yöneldi. Hesaplama yükünü azalttılar, gereğinden fazla kaynak kullanılan alanları belirlediler ve sonuçların büyük bölümünü çok daha az enerji harcayarak elde etmeyi başardılar.
Ardından geliştirdikleri modeli açık kaynak hâline getirdiler. Modeli kendi donanımınıza yükleyip çalıştırabiliyorsunuz; büyük bir veri merkezine ihtiyaç duymuyorsunuz.
Mühendislik kökenli isimler Çin Komünist Partisi Politbürosu’nda ağırlıktadır. ABD ise büyük ölçüde ekonomistler ve hukukçular tarafından yönetiliyor. Mühendisler, yapay zekâ çağından önce 800 voltluk bir enerji iletim sistemi kurdu. Ekonomistler ise böyle bir ihtiyacı hiç düşünmedi.
Bu nedenle Çin’in, daha bu yarış başlamadan önce onu kazanmaya uygun biçimde konumlandığına inanıyorum.
