Durun, Siz Kardeşsiniz!

Azerbaycan ve Türkiye arasındaki gerilim, şu an için, yatışmışa benziyor. Bunda Erdoğan’ın, gelecek seçimlere ve bölgesel çıkar ağlarına bağlı olarak siyasî ve ekonomik vaziyeti gözeterek, Bakü’den daha itidalli ve soğukkanlı bir duruş izlemesi yatıyor gibi. Nitekim Aliyev bastırdı diye kendi yakınlarından bir kelle alması, 2002’den bu yana eşi benzeri görülmemiş bir taviz olsa gerek.

Türkiye Cumhurbaşkanı’nın Şuşa’nın ve Karabağ’ın uzun seneler süren işgalden kurtarılışının yıl dönümünde Azerbaycan’a gitmesini takiben ülkemizdeki sözde muhafazakâr yazarcık ve aydıncık takımının Aliyev ve Bakü’ye yönelik eleştirileri de sona erdi; hatta hepimiz “İşte, özlenen kardeşlik görüntüleri!” şeklindeki tepkilerine hayret ettik.

Aynı kardeşliği, halbuki, aylardır en ağıza alınmayacak tabirlerle hakir görmekteydiler. Bunun sebebi de Azerbaycan–İsrail ilişkilerinin seyrinde yatıyordu. Azerbaycan medyasından gelen ve sahici olduğu yönünde ibareler bulunan “darbe girişimi” iddialarına ise cevap bile vermediler…

Ama Azerbaycan’da da, tıpkı burada olduğu gibi, İsrail ve müttefiki devletlerin istihbarat örgütleriyle dirsek temasında olabilecek isimler tarafından, Türkiye’nin siyasîlerden en öfkeli tepkilere rağmen İsrail ile ticareti devam ettirmesine dair çokça haber ve analiz yapıldı geçtiğimiz süreçte.

Çok doğru ve gündeme taşınması gerekli haberlerdi bunlar. (Elbette, bunları masaya yatırmış Türk gazetecileri anmadan yapmaları, meslek etiğine dair bütün bu etik dışı süreçte başka bir “detay” olarak kaldı!)

Türkiye, 2 Mayıs 2024’te İsrail’e ticareti durdurdu (Gazze’deki soykırım için bu kavramın ilk defa zikredilmesinden aylar sonra); Ticaret Bakanlığı doğrudan ticaretin sıfır olduğunu bildiriyor. Buna karşılık İsrail Merkez Bankası, Türk menşeli mal ithalatının 2024 başındaki aylık 550 milyon dolardan, yıl sonunda 100–200 milyon dolara düştüğünü; üçüncü ülkeler üzerinden girişin sürdüğünü belirtiyor.

Peki “üçüncü ülke”lerde işler nasıl?

Eldeki verilere göre İsrail’in Ceyhan üzerinden aldığı Azerbaycan petrolü 2025’te %31 artarak günlük 94 bin varile ulaştı; Azerbaycan petrolü İsrail’in ham petrol ithalatının %46,4’ünü oluşturdu. Burada Türkiye’nin rolü ilginç: Saral’dan yandaş gazetecilere uzanan ve Azerbaycan-İsrail ticaretini hedef alan tepkilere rağmen Bakü–Tiflis–Ceyhan hattı ve Ceyhan Limanı üzerinden soykırımcı rejime enerji sağlanıyor.

Bu noktada iki aya yakın süren kriz sonunda birisinin çıkıp Ankara ve Bakü’ye hatırlatması gerekiyor:

Durun, siz kardeşsiniz!

“Kardeş” derken elbette Azerbaycan medyasının kriz süresince saldırdığı Atatürk ve Nerimanov’dan Haydar Aliyev’e pek çok liderin altını çizdiği kardeşlikten söz etmiyoruz.

Darbe iddiaları, dinî hak ve özgürlükler, medya ilişkileri, maddi çıkarlar… Sebep ne olursa olsun, krizi genel tablodan ayrı değerlendiremeyiz.

Gazeteci ve analist Birol Güğer’in de 10 Kasım’da ifade ettiği gibi: “Aliyev bir siyasi maliyet hesabı yapmış ve Türkiye yerine İsrail’i karşısına almanın daha maliyetli olacağına karar vermiş, hepsi bu.”

Biz yine de Trump’ın seçimlerden mağlup ayrıldığı ortamda (geçici bir süre) yatışan İran Savaşı ve Azerbaycan-Türkiye krizin ertesi şu gerçeğin altını çizelim: Durun, siz kardeşsiniz! Yoktur mesele İsrail’le birliktelik olunca ayrınız gayrınız.

Oğul Tuna

Oğul Tuna

Oğul Tuna tarihçi, çevirmen ve uluslararası ilişkiler uzmanıdır. Avrasya’nın tarihî ve güncel meselelerine, siyasal düşünceye ve entelektüel tarihe odaklanmaktadır.

Gündeme Yönelim kategorisinden son haberler

Atatürk Nostaljiyle Değil, Devrimcilikle Anılır

Atatürk’ü bugün nasıl anmalıyız? Millî Mücadele’nin muzaffer komutanı olarak mı? Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran “devlet adamı” olarak mı? Savaştan sonra çevresinde barış iklimini inşa etmeye

Mirası Olmayan Adam

Feodaliteyi çok seviyoruz. Her birimiz kendi bildiği, sevdiği biçimlerde feodaliteye bayılıyor. “Miras” çok olumlu bir kavram aslında. Mesela, suç miras kalmıyor; öyle şeyler redd-i

Ekim Devrimi’nden Bazı Çıkarımlar

1917’nin 7 Kasım günü bilimsel sosyalizm bütün ağırlığıyla tarihin sahnesine çıktı. İşçilerin, köylülerin ve askerlerin öncü partisi olan Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi (Bolşevik)

Nükleer Tehdit

Acayipleşti havalar, bir güneş, bir yağmur, bir kar. Atom bombası denemelerinden diyorlar. Stronsium 90 yağıyormuş ota, süte, ete, umuda, hürriyete, kapısını

Kum Yığını mı “Büyük İnsanlık” mı?

Bizdeki Eski Rejim’in ya da Nizam-ı Kadim’in veya Eski Türkiye’nin düşmanlarının argümanları ve fikir önderleri çoktu. Bugün dünyada antientelektüelizmin haklı gelişimiyle ve elbette Türkiye’de
GitEn Üst

Don't Miss