Okura not: Bu makalede kullanılan belge ve görseller Necdet İşli Arşivi’ne aittir ve yalnızca basılı nüshamızda olup onun üzerinden istifadeye açıktır.
Bilindiği üzere 15.yüzyılda Memluklular’la başlayan İslamsal rekabet 1517’de Hilafetin cebren Osmanlı’ya geçmesi ile ilişkiler mecburen örf adet ve kültürel zeminde sürdürüldüğünden aynı dinden olan Mısırlılar ticarette de payitahtla alışverişi gittikçe artan dozda devam ettirmişlerdir. İstanbul’un iki büyük kapalı kadim çarşısından, limana en yakın olan tarihî yapı Mısır Çarşısı adını taşımaktadır. Bu çarşının doğrudan Mısır’la ve orasıyla ticaret yapan tüccarlarla olan faaliyeti üç asır kesintisiz devam etmiştir. Bunun izleri halen görülür. Boğaziçi’nin en ihtişamlı yalısı da Mısır Konsoloğluğu’dur (Hıdiv Abbas Hilmi Paşa Yalısı).
Mısır, tarihini bizim tarihimiz kadim olarak sıfatlandırmış ve en çok da Gize Piramitleri’yle hatırlanmıştır. Bu da ölümle ilgili olduğundan bir kısım inançların Osmanlı kültüründe de yer almasına yol açmıştır. Mısır’ın manevî fatihi ve en ulusu kabul edilen kişi 1236 tarihinde Tanta’ya yerleşip 24 Ağustos 1276’da Tanta’da vefat etmiş Bedeviyye Tarikatı piri Ahmed Bedevî Hazretleri idi. Bu zata bağlı olarak İstanbul’da sekiz bedevi tekkesi kurulmuştur. Bedevilik denilince akla Mısır ve Ahmed Bedevî gelir. 1925’teki tekke defterine göre durum şudur:
Eburrıza Tekkesi (vefatı 1739): Kasımpaşa’da son şeyh Hüseyin Nureddin bey. Asitanedir.
Ağaçkakan Tekkesi: Gümüşhanevî Ahmed Nureddin bey tarafından 1877’de Koca Mustafapaşa’da kurulmuştur. Son şeyhi Aşki Efendi idi.
İstavroz Tekkesi: Üsküdar Küplüce’de 1856 tarihli vakfiye ile Hüseyin Hıfzi Efendi kurmuştur. Son şeyhi Nesib Efendi idi.
İslam Bey Tekkesi: Eyüpsultan’da Mısırlı Şeyh Hasan el-Ahmed tarafından kurulmuştur. Son şeyhi Hakkak Ata Efendi’dir. Sonra İsmail Hakkı Kırmızıtaçlı hizmeti devam ettirmiştir. Günümüzde camidir.
Arapzade Tekkesi: Kasımpaşa’da 1244’de inşa edilen tekke Amâ İbrahim Efendi tarafından kurulmuş son şeyh Hüseyin Enver Efendi’dir.
Şeyh Hamil Efendi Tekkesi: Üsküdar Küplüce’de Mustafa İzzet Efendi tarafından1883’de kurulmuştur. Son şeyh Mehmet Rami Gülman’dı. Tekkenin diğer adı Settariye’dir.
Çengelköy Bedevî Tekkesi: Ahmed Rasih Efendi 1866’da evini tekkeye çevirip vakfetmiştir. Son şeyh Mustafa Celaleddin Efendi’dir.
Toptaşı Bedevî Tekkesi: Mehmed Hasib Efendi tarafından tesis olunan bu tekke 1812 de ikinci kez ihya edilmiştir. Esasen Nakşî tekkesidir. 2. Şeyh 1839’da ölen Kalpakçı Mustafa Rızaeddin Efendi Bedeviye’dendir. Son şeyh Ali Efendi’dir.
Bedevi tarikatında çöl rengi açık kahverengi kum rengi ile kırmızı renk kullanılmıştır. İslam Bey Tekkesi mensubu emekli öğretmen İsmail Hakkı bey soyadını bu sebeple Kırmızıtaçlı olarak almıştır
Mısırlı İbrahim Kerim bey (Öl.13.2.1914 )ve eşi Hacı Fatma hanım, Sultanahmet Camii yanında ahşap bir Kadirî tekkesi inşa ettirmişlerdir.1924 de son şeyhi Hafız Kazım Efendi idi.
Mısır Çarşısı ve de Mısır’la ticaret yapan kişilerin mezartaşları ile mezartaşı serpuşlarında farklılıklar vardır. Tüccar taşlarında da remizler kullanılmıştır.
